यि हुन् पूर्वका चर्चित शक्तिपीठहरु ! दर्शन गरी सेयर गर्नुहाेस् पुरा हुनेछ मनाेकामना

नेपालीहरूको महानन चाड दशै घर आँगनमा भित्रिसकेको छ । हिन्दू धर्ममा आस्था राख्नेहरुका लागी बिशेष गरी दशैंमा शक्तिपीठहरुको विशेष महत्त्व हुने गर्दछ । खासगरी नौरथा लागे संगै शक्तिपीठहरुमा विशेष आराधनाका साथ पूजापाठ गर्नेहरूको भिड लाग्ने गर्दछ । पूर्वका पाथिभरा, दन्तकाली,छिन्नमस्ता लगायतका शक्तिपीठहरुमा पूजाअर्चना गर्नेहरुको भीड लागेको छ । यसै क्रममा पूर्वका केही चर्चित शक्तिपीठहरुको बारेमा बिशेष जानकारी दिने कोशिष गरेका छौँ । यी हुन पुर्वका चर्चित शत्तिपिठहरु :

१. पाथिभरा देवी, ताप्लेजुङ
ताप्लेजुङको पाथीभरा देवी नेपालकै चर्चित धार्मिक पर्यटकीयस्थलकाे रूपमा मानिन्छ । परापूर्वकालमा गाेठालाहरूले पाथिभरा मन्दिर परिषरमा आफ्नो भेडिगाेठ बनाउने गर्थे एक दिन अचानक रातकाे समयमा राखेका भेडाहरू हेर्दा हेर्दै अलप भएकाे र प्रत्यक्ष देवीले दर्शन दिनु भई आफ्नो उत्पतिस्थल र आकृतिको बोध गराउँदै, भेडा बलीसहित पूजा अर्चना गर्ने निर्देशन दिएकाे मान्यता रहिआएको छ । देविले दिएकाे निर्देशन अनुसार बलियाे भेडालाई बलि दिनासाथ हेर्दाहेर्दै बिलाएका अथहा भेडाहरू जस्ताकाे तस्तै त्यहि ठाउमा देखिएपछि देविकाे साच्चै उत्पती रहेकाे किमदन्ती रहदै आएको छ ।

पाथीभरा देवीलाई दैनिक सयकडौंको संख्यामा भेडा, बोका र पाठीको बली चढाइन्छ । तर, बलीस्थलमै रगत हराएको, सीमित रहेको जोकोही दर्शनार्थीले प्रत्यक्ष अनुभव तथा अवलोकन गर्न सक्दछन् । किम्वदन्तीलार्इ नमानी शंकाकाे घेरामा राख्ने हाे भने देवीकाे नाममा चढाइएको बलि संख्यालाई दृष्टिगत गर्दा त्यहाँ रगतको पोखरी जम्नुपथ्र्यो तर त्यसो देखिदैन ।यसैकारण पनि रक्तकाली देवी पाथीभराले भक्तजनहरुले चढाएको बली स्नेहपूर्वक ग्रहण गर्छिन् भन्ने जनधारणा रहीआएको छ । पाथीभरा देवीका लागि पशु बली अनिवार्य नभए पनि बली चढाउनु अति उत्तम मानिन्छ ।

२. माइपोखरी, इलाम
माईपोखरी इलाम जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेका माइपोखरी र सुलुबुङ गाविसको चूचूरोमा पर्ने तारा आकृतिको धार्मिक महत्व बोकेको नौ कुने पाखरी हो। १.८८ बर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको यस पोखरीको अर्धव्यास ७५० मिटर छ। मेची राजमार्गको विव्ल्याँटे भन्ने बजारबाट करिव १२.५ किलोमिटरको दुरीमा पर्ने यो क्षेत्रको जैबिक विविधताको दृष्टिले पनि उत्तिकै महत्व रहको पाइन्छ ।स्कन्ध पुराणमा शिव पार्वती बन बिहार र जलक्रिडा गर्ने गरेको भनी बर्णन रहेको पाइन्छ । यसको नवरात्रसँग नजीकको सम्बन्ध छ। नवरात्रमा नौकुने पोखरीका नौवटै कुनामा दुर्गाको नौस्वरूपका रूपमा पूजा गरिन्छ। जसअन्तर्गत यहाँ दुर्गा भवानीको पूजा गरिन्छ। हरेक वर्ष असोज शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म माईपोखरीका नौवटै कुनामा मण्डप बनाई ब्राह्मणहरूद्वारा सप्तशती पाठ गरिन्छ। यो पोखरीका नौ कुना छन् जसमा नवदुर्गाको बास रहेको विश्वास गरिन्छ। खासगरी ठूलो एकादशीमा यहाँ भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्दछ ।

३. दन्तकाली र पञ्चकन्या मन्दिर, धरान
दन्तकाली मन्दिर धरान वडा नं. १४ विजयपुर डाँडाको मध्य भागमा अवस्थित रहेकाे छ । मध्यकाल तिर कालिकाका नामले चिनिने यो मन्दिर भगवान शिवले सतीदेवीको मृतशरीर बोकेर हिड्दा सतीदेवीको दन्त पतन भई शक्तिपीठको रूपमा स्थापित भएको जन बिश्वास रहि आएको पाइन्छ । उक्त मन्दिरमा सतिदेवीका दाँतको प्रतिक स्वरूप एउटा कालो प्रस्तर राखी पूजाआजा गर्ने गरिएको छ । यो मन्दिरमा बोका, राँगा आदिको बली दिने चलन छ । यो मन्दिरको बारेमा स्वस्थानी ब्रत कथामा पनि उल्लेख भएको पाइन्छ ।

४. छिन्नमस्ता भगवती, सप्तरी
छिन्नमस्ता भगवती सप्तरी जिल्लाको राजविराजबाट दक्षिण सीमावर्ती क्षेत्र छिन्नमस्ता को सखडा गाउँमा पर्दछ । छिन्नमस्ता भगवती मनोकामना पूरा गर्ने शक्तिपीठहरू मध्ये एक पीठ मानिएको हुॅदा नेपाल र भारतका आम जनमानसको ठुलो आस्था रहेको छ । यो मन्दिर सप्तरी सदरमुकाम राजविराजबाट १० किमी को दुरीमा रहेको छ । यो मन्दिर भारतीय सीमा नजिक रहेको छ । यस मन्दिरमा हिन्दुहरूको महान् चाड दशैँमा ठुलो घुइँचो लाग्ने गरेको छ र यहाँ बोकाको बलि दिने गरिन्छ । प्रायजसो हिन्दूहरू साना ठूला सवारी किन्दा चोख्याउन यहाँ आउने गरेका छन् ।

५. सिंहवाहिनी, म्याङ्लुङ
तेर्‍हथुम जिल्लाको सदरमुकाम स्तित म्यागलुङ बजारमा सिंहवाहिनी देवीको मन्दिर रहेकाे छ । आदिम कालमा स्थानीय नागदह भन्ने ठाउँमा एक बटुवाले खाना पकाउन प्रयोग गरेको ढुंगा अकस्मात कम्पन हुन थालेको र काम्ने क्रम नरोकिएपछि बटुवाले रिसाउँदै खुकुरीले उक्त ढुंगालाई प्रहार गर्दा त्यही ढुंगा बिरालोमा परिणत भई ‘म्याउ’ गरी कराएकोले तत्कालिन किराँती राजाले त्यही ढुंगालाई पूजा गर्दै आएको मन्दिर नै अहिले मेयङलुङ भगवतीदेवी मन्दिर भएको किंवदन्ती रहेकाे पाइन्छ । जसलाई सोही समयमा नागदह धारा पोखरी भन्दा केही माथि थुम्किमा मन्दिर स्थापना गरी पूजाअर्चना गर्न थाले ।

६. सिद्धकाली मन्दिर, संखुवासभा
संखुवासभाको चैनपुर नगरपालिका–३ स्थित पूर्वको प्रसिद्ध तीर्थस्थल सिद्धकाली मन्दिर अवस्थित रहेकाे छ । सदरमुकाम खाँदबारीबाट ५० किमिको दूरीमा रहेको सतीदेवीको दायाँ आँखा पतन भएको र चिताएको मनोकांक्षा सिद्ध हुने किंवदन्ती रहेको पाइन्छ । नौरथा लागे संगै भोजपुर, तेह्रथुम, धनकुटा सुनसरी, मोरङलगायतका जिल्लाबाट समेत पर्यटकहरू दर्शनका लागि आउने गरेका छन् ।

७. ककनी देवी, ओखलढुंगा
चम्मदेविको देवस्थल ओखलढुंगा सदरमुकामबाट ३५ किलोमिटर पश्चिम फेदिगुठ ,फुलबारी , बिलन्दु र कटुन्जे गाविसको संगमस्थलमा करिब २००० मि. को उचाइमा अबस्थित रहेकाे छ । यसलाइ ककनी दबीकाे नामले समेत प्रख्यात रहेकाे पाइन्छ । स्थानीय किबदन्ती अनुसार आजभन्दा सयौंबर्ष आगाडी एक भेडागोठालाले भेडा चराउने क्रममा ती भेडागोठालाकी चम्पा नामकी छोरीलाई बाघले खाएछ । छोरीलाई बाघले खाएपछि ती गोठालाले भेडीगोठ घर लगेछन् ।

अर्को साल पुन त्यही ठाउँमा गोठ ल्याउँदा उनका गाई, भेडा-बाख्रा चर्दै हाल देवीको मन्दिर भएको ठाउँतिर गएछन् तर ती सबै बस्तुभाउ त्यही अलप भएछन् । बस्तुभाउ खोज्दै जाँदा गोठालाले कन्याहरु हाँस्दै हराउँदै गरेको देखेछन् । त्यसै रात सपनामा एकजना केटीले म चम्पा हुँ, मेरो फलानो ठाउँमा मूर्ति छ (अहिले मूर्ति भएको ठाउँ) खनेर हेर र मेरो पुजा-आराधना गर भनिछिन् । भोलि पल्ट सोहि ठाउँमा खनि हेर्दा जाज्वल्यमान मूर्ति भेटिएको र पुजा गर्दा हराएको बस्तुभाउ फेला परेको भन्ने जनबिश्वास रहेकाे पाइन्छ । तिनै कन्याले सपनामा बताएअनुसार प्राचीनकालदेखि प्रतेक हरिबोधनी एकादशीबाट पन्चमीसम्म पुजा गर्न थालिएको हो ।

सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बस्दा पालना गर्नुपर्ने १५ नियम

१. म पर्याप्त भेन्टिलेसन भएको कोठामा एक्लै बस्नेछु र यो सम्भव नभएमा छुट्टै ओछ्यानमा सुतिरहेको अर्को व्यक्तिसँग कम्तिमा १ मिटर दूरी राख्नेछु ।

२. म छट्टै वाथरूम र शौचालयको प्रयोग गर्नेछु र यदि यो सम्भव नभएमा प्रयोग गरेपछि बाथरूम र शौचालय आफै सफा गर्नेछु ।

३. म आफू बस्ने कोठा आफै सफा गर्नेछु ।

४. म घरभित्र साझा रूपमा प्रयोग हुने ठाउँहरू जस्तै भान्सा, शौचालयमा मेरो आवातजावतलाई सीमित गर्नेछु । यी साझा ठाउँहरूमा पर्याप्त भेन्टिलेसन भएको वा झ्याल खुला रहने सुनिश्चित गर्नेछु ।

५. म स्वास्थ्य संस्था जान बाहेक अन्य कामको लागि घर बाहिर जाँदिन । म काममा, विद्यालयमा वा सार्वजनिक क्षेत्रहरूमा जाँदिन र सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्दिन ।

६. म नियमित रूपमा आफ्नो हात साबुन र पानीले मिची मिची २) सेकेन्डसम्म धुनेछु वा हात सफा राख्न अल्कोहलयुक्त हेन्ड सेनिटाइजर प्रयोग गर्नेछु । म हात नधोइ मेरा आँखा, नाक र मुख छुनबाट जोगिनेछु ।

७ मैले प्रयोग गर्ने गिलास,कप, खाना खान प्रयोग हुने भाडा, तौलीया रुमाल,ओछ्यान वा अन्य सामानहरू घरका अन्य व्यक्तिहरूसँग साझा प्रयोग गर्दिन । प्रयोग गरेपछि यी सामानहरू म साबुन र पानीले सफासँग धुनेछु ।

८. म अन्य व्यक्तिहरूसंग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्ने छैन ।

९. यदि अन्य व्यक्तिहरूसंगको सम्पर्कमा आउनु पर्दा म कम्तिमा १ मिटर (३ फिट) को दुरी राख्नेछु र म अर्को व्यक्तिसँग एउटै कोठामा हुँदा र स्वास्थ्य संस्था जाँदा मास्क लगाउनेछु ।

१०. खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा म मेरो मुख र नाकलाई टिस्यु, रुमाल र कुहिनाले छोप्नेछु ।

११. म आफ्नो कोठाबाट प्रयोग गरिएको टिस्यु, रूमाल, मास्क र अन्य चीजहरू छुट्टै फोहोर फाल्ने ठाउँमा फाल्नेछु र फालेपछि तुरून्तै कम्तिमा २० सेकेन्डसम्मका लागि आफ्नो हात साबुन र पानीले मिची मिची धुनेछु । रूमाल वा पुन प्रयोग गर्ने कपडा साबुन र पानीले सफासँग धुनेछु र यसलाई घाममा राम्ररी सुकाएपछि मात्र प्रयोग गर्नेछु ।

१२. म स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयबाट प्राप्त निर्देशनहरूको पालना गर्नेछु र आवश्यक सहयोगको लागि सधैं तयार रहनेछु ।

१३. म क्वारेन्टाइनमा रहँदा आफ्नो शरीरको तापक्रम दैनिक एक पटक जाँच्नेछु र दिइएको फाराममा रेकर्ड गर्नेछु । मलाई दिईएको निर्देशन अनुसार १४ दिनसम्म मेरो दैनिक स्वास्थ्य स्थिति बारे तोकिएको स्वास्थ्य निकायमा जानकारी दिनेछु ।

१४. कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या देखिएको खण्डमा वा क्वारेन्टाइनमा बस्दा अन्य केही समस्याहरू भएमा तोकिएको स्वास्थ्य निकायवाट प्राप्त निर्देशनहरू अनुरूप गर्नेछु ।

१५. म स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयसंगको पूर्व अनुमति बिना क्वारेन्टाइन स्थान भन्दा बाहिर यात्रा गर्ने छैन । आवश्यक भएमा यहाँ सम्पर्क गर्न सक्नु हुनेछ ।

नेपाल लकडाउन

Loading...
प्रकाशित मिति ११ जेष्ठ २०७७, आईतवार २१:५६