मकैबालीमा फौजी किराको आक्रमणले किसान चिन्तित

मोरङ– मकैबालीमा अमेरिकन फौजी किराले क्षति पुर्‍याउँदै गएपछि प्रदेश एकका कृषकहरू चिन्तित भएका छन्।

बाली लगाउने समयदेखि नै कृषकले नियमित निरीक्षण गरे यस किराबाट बाली जोगाउन सकिने कृषि निर्देशनालय प्रदेश एकले जनाएको छ। विगत केही वर्षदेखि नेपालमा देखिएको यस किराले बालीनालीमा क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ।

पछिल्लो समय प्रदेश एकको १३ वटै जिल्लाका ८४ वटा स्थानीय तहमा मकैबालीमा यसको असर देखिएको निर्देशनालयकी सूचना अधिकृत सरस्वती श्रेष्ठले बताइन्।

गत आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा प्रदेशको कुल २ लाख ७४ हजार ५ सय ५५ हेक्टर क्षेत्रफलमा मकै बाली लगाइएको निर्देशनालयले जनाएको छ। जसमा ७ लाख ७० हजार ९ सय ५५ मेट्रिक टन मकै उब्जनी भएको थियो। तथापि यस पटक किराको कारण यस आँकडामा केही परिवर्तन हुनसक्ने अनुगमन गरिएको छ।

२०७६/७७ मा प्रदेश एकको १० हजार ६ सय ३४ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएको मकै खेतीमा किराको प्रकोप देखिएको निर्देशनालयले जनाएको छ।
यस पटकको हिउँदे र वर्षायाममा प्रदेशको मुख्यतः मोरङ, झापा, सुनसरी, उदयपुर र ओखलढुंगामा लगाइएको बालीमा बढी असर परेको निर्देशनालयको भनाइ छ।

प्रदेशको सोलुखुम्बुमा भने किराको प्रकोप नभएको निर्देशनालयले जनाएको छ।

अर्कोतर्फ मोरङको बेलबारी नगरपालिकामा कृषकहरूले औषधि प्रयाेग गर्दासमेत किरा नियन्त्रण गर्न नसकेको बताएका छन्। किसानले लगाएको मकैमा किराले क्षति पुर्‍याएपछि औषधि लगाउँदासमेत नियन्त्रणमा नआएको कृषकहरूको गुनासो छ।

बेलबारी–४ का जसमणि राईले भने, ‘मकैबालीमा किराले क्षति पुर्‍याइरहेको समयमा दुई पटक औषधि स्प्रे गरे पनि किरामा नियन्त्रण गर्न सकेका छैनौँ।’

निर्देशनालयका अनुसार किरा नियन्त्रणका लागि जिल्ला तथा स्थानीय तहमासमेत विषादी वितरण गरिएको छ।

अमेरिकन फौजी किरा दिउँसोको समय गुबोमा बस्ने र रातको समयमा बालीमा नोक्सानी गर्ने बाली संरक्षण प्रयोगशालाले जनाएको छ। प्रयोगशालाका प्रमुख मुकेश यादवका अनुसार बाली लगाउँदैबाट किराको प्रकोप बढ्न नदिन नियमित निरीक्षण गर्ने र औषधि प्रयोग गर्दा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।

सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बस्दा पालना गर्नुपर्ने १५ नियम

१. म पर्याप्त भेन्टिलेसन भएको कोठामा एक्लै बस्नेछु र यो सम्भव नभएमा छुट्टै ओछ्यानमा सुतिरहेको अर्को व्यक्तिसँग कम्तिमा १ मिटर दूरी राख्नेछु ।

२. म छट्टै वाथरूम र शौचालयको प्रयोग गर्नेछु र यदि यो सम्भव नभएमा प्रयोग गरेपछि बाथरूम र शौचालय आफै सफा गर्नेछु ।

३. म आफू बस्ने कोठा आफै सफा गर्नेछु ।

४. म घरभित्र साझा रूपमा प्रयोग हुने ठाउँहरू जस्तै भान्सा, शौचालयमा मेरो आवातजावतलाई सीमित गर्नेछु । यी साझा ठाउँहरूमा पर्याप्त भेन्टिलेसन भएको वा झ्याल खुला रहने सुनिश्चित गर्नेछु ।

५. म स्वास्थ्य संस्था जान बाहेक अन्य कामको लागि घर बाहिर जाँदिन । म काममा, विद्यालयमा वा सार्वजनिक क्षेत्रहरूमा जाँदिन र सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्दिन ।

६. म नियमित रूपमा आफ्नो हात साबुन र पानीले मिची मिची २) सेकेन्डसम्म धुनेछु वा हात सफा राख्न अल्कोहलयुक्त हेन्ड सेनिटाइजर प्रयोग गर्नेछु । म हात नधोइ मेरा आँखा, नाक र मुख छुनबाट जोगिनेछु ।

७ मैले प्रयोग गर्ने गिलास,कप, खाना खान प्रयोग हुने भाडा, तौलीया रुमाल,ओछ्यान वा अन्य सामानहरू घरका अन्य व्यक्तिहरूसँग साझा प्रयोग गर्दिन । प्रयोग गरेपछि यी सामानहरू म साबुन र पानीले सफासँग धुनेछु ।

८. म अन्य व्यक्तिहरूसंग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्ने छैन ।

९. यदि अन्य व्यक्तिहरूसंगको सम्पर्कमा आउनु पर्दा म कम्तिमा १ मिटर (३ फिट) को दुरी राख्नेछु र म अर्को व्यक्तिसँग एउटै कोठामा हुँदा र स्वास्थ्य संस्था जाँदा मास्क लगाउनेछु ।

१०. खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा म मेरो मुख र नाकलाई टिस्यु, रुमाल र कुहिनाले छोप्नेछु ।

११. म आफ्नो कोठाबाट प्रयोग गरिएको टिस्यु, रूमाल, मास्क र अन्य चीजहरू छुट्टै फोहोर फाल्ने ठाउँमा फाल्नेछु र फालेपछि तुरून्तै कम्तिमा २० सेकेन्डसम्मका लागि आफ्नो हात साबुन र पानीले मिची मिची धुनेछु । रूमाल वा पुन प्रयोग गर्ने कपडा साबुन र पानीले सफासँग धुनेछु र यसलाई घाममा राम्ररी सुकाएपछि मात्र प्रयोग गर्नेछु ।

१२. म स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयबाट प्राप्त निर्देशनहरूको पालना गर्नेछु र आवश्यक सहयोगको लागि सधैं तयार रहनेछु ।

१३. म क्वारेन्टाइनमा रहँदा आफ्नो शरीरको तापक्रम दैनिक एक पटक जाँच्नेछु र दिइएको फाराममा रेकर्ड गर्नेछु । मलाई दिईएको निर्देशन अनुसार १४ दिनसम्म मेरो दैनिक स्वास्थ्य स्थिति बारे तोकिएको स्वास्थ्य निकायमा जानकारी दिनेछु ।

१४. कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या देखिएको खण्डमा वा क्वारेन्टाइनमा बस्दा अन्य केही समस्याहरू भएमा तोकिएको स्वास्थ्य निकायवाट प्राप्त निर्देशनहरू अनुरूप गर्नेछु ।

१५. म स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयसंगको पूर्व अनुमति बिना क्वारेन्टाइन स्थान भन्दा बाहिर यात्रा गर्ने छैन । आवश्यक भएमा यहाँ सम्पर्क गर्न सक्नु हुनेछ ।

Loading...
प्रकाशित मिति २० जेष्ठ २०७७, मंगलवार १९:०२