खोप लगाएर चीनमा म त ढुक्क भएँ, नआत्तिनुहोस् नेपालमा पनि आउँदै छ

‘खोपले शरीरमा कोरोना भाइरससँग लड्ने एन्टिबडी उत्पादन गर्छ, जसले भाइरस शरीरमा प्रवेश गर्नासाथ मार्दिन्छ। यस्तो एन्टिबडी जीवनभर रहन पनि सक्छ, निश्चित अवधिपछि हराएर जान पनि सक्छ। यो हाम्रो शरीर र स्वास्थ्यमा भर पर्छ।’

भर्खरै बेलायतले कोरोनाविरुद्धको खोप सार्वजनिक गरेपछि विश्वमा नयाँ आशाको दियो बलेको छ। झण्डै एक वर्षदेखि विश्वलाई हाराबारा बनाइरहेको कोरोना महामारी सय वर्षयताकै ठूलो संकट बनेको कुरा विश्व स्वास्थ्य संगठनलगायत अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाले बताइरहेका छन्। सन् १९४९ अक्टोबर १ मा नयाँ चीन स्थापना भएपछि देखापरेको सबैभन्दा ठूलो संकट भनेर राष्ट्रपति सी चिनफिङले सार्वजनिक समारोहहरूमा भनिरहेका छन्।

कोरोना महामारी न कुनै भूगोलभित्र सीमित छ न यसले कुनै वर्ग र समुदाय भनेर छुट्ट्याएको छ। जसले निम्त्याएको स्वास्थ्य समस्याबाट एकातिर सबै आक्रान्त छन् भने अर्कातिर यसले पारेको आर्थिक तथा सामाजिक प्रभावले विशेषगरी निम्नस्तरका श्रमिक वर्गलाई नराम्ररी अचेटेको छ। महामारी नियन्त्रण तथा उपचारका लागि अग्रपंक्तिमा खटिएका व्यक्तिले सबैभन्दा ठूलो जोखिम खेपिरहेका छन्। नेपालमा पनि कोरोना संक्रमणकै कारण वरिष्ठ चिकित्सकसमेत केही स्वास्थ्यकर्मीले ज्यान गुमाएका छन्।

चीनको हुपेई प्रान्तको उहानमा कोरोना महामारी देखिनासाथ यहाँको सरकारले अत्यन्त सावधानी र सचेततापूर्वक नियन्त्रण अभियान थाल्यो। जनताको जीवनलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्दै जाँदा चीन चाँडै कोरोना नियन्त्रण गर्न सफल पनि भयो। साथै यहाँका वैज्ञानिक कोरोनाविरुद्धको खोप बनाउन दत्तचित्तले लाग्न थाले। फलस्वरूप अन्तिम चरणको परीक्षणपश्चात् अहिले खोप उत्पादनको प्रक्रियामा छ। त्यसो त अन्य देश पनि खोप विकास/परीक्षणमा लागिरहेका छन्। बेलायतले त खोप सार्वजनिक गरिसकेको छ।

चीनले खोप कहिले सार्वजनिक गर्छ भनेर विश्व पर्खिरहेको छ। बेलायतको खोप सार्वजनिक भइसके पनि विश्वको ध्यान चीनतिर केन्द्रित हुनाको कारण यहाँका राष्ट्रपति सीले कोरोनाविरुद्धको खोपलाई कुनै राष्ट्र विशेषमा सीमित नगरी विश्वभर सर्वसुलभ बनाउने र विकासोन्मुख (गरिब) मुलुकलाई प्राथमिकता दिने बताएकाले हो। चीनले खोप वितरण गर्दा अफ्रिकाजस्तो कम विकसित मुलुकलाई पहिलो प्राथमिकता दिने बताएको छ। स्वाभाविक रूपमा नेपाल पनि चीनले बनाएको खोपप्रति निकै आशावादी छ। किनभने नेपाल र चीनको सीमा जोडिएको छ र आपसमा अत्यन्त घनिष्ट र सुमधुर सम्बन्ध पनि छ।

चीनमा ६ वर्षदेखि कार्यरत एउटा स्वास्थ्यकर्मीका नाताले मैले पनि कोरोनाविरुद्धको खोप लगाएको छु। यसको अनुभव भन्नुभन्दा पहिले चीनसँग मेरो सम्बन्धबारे छोटकरीमा प्रस्ट पार्न चाहन्छु। पीएचडीसम्मको अध्ययन क्रममा नेपालमा मैले जम्मा ५ वर्ष मात्र पढ्ने मौका पाएको छु। मेरो जन्म नै चीनको विशेष प्रशासनिक क्षेत्र हङकङमा भएको हो। मेरो बाबा ब्रिटिस आर्मी भएकाले मैले हङकङमै ७ कक्षासम्म पढेँ। त्यसपछि नेपाल गएर लिटल एन्जल्स स्कुलमा ८ कक्षादेखि १० कक्षासम्म पढें र काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट आईएससी गरेपछि सन् १९९७ मा चीनको थिआनचिनमा एमबीबीएस गर्न आएँ।

एमबीबीएस सक्नेबित्तिकै मैले शल्यक्रियामा एमडी गरेँ। त्यही समय मैले थिआनचिनकै चिनियाँ युवती चाङ चियानसँग बिहे गरेँ। शल्य चिकित्सकका रूपमा सन् २००६ मा नेपाल फर्किएर वीर अस्पातलमा स्वयंसेवकका रूपमा काम सुरु गरें। पछि करारमा ४ वर्ष काम गरें।

सन् २०१० मा म पीएचडी गर्न फेरि थिआनचिन फर्किएँ। सन् २०१३ मा पेटको क्यान्सरमा पीएचडी सक्ता एकैचोटि दुईवटा खुसी प्राप्त गरें। सन् २०१३ फेब्रुअरी १३ तारिख मेरी छोरीको जन्म भयो भने भोलिपल्टै बेइजिङस्थित युनाइटेड फेमिली हेल्थ केयर अस्पतालले मलाई काम गर्न बोलायो। सन् १९९७ मा अमेरिकी लगानीमा प्रसूति अस्पतालका रूपमा स्थापना भएको यो अस्पताल चीनकै सबैभन्दा महँगो अस्पताल हो। यसका सेवा/सुविधा निकै आकर्षक छन्।

संयोग कस्तो भने मैले काम गर्ने अस्पताल म मेडिकल साइन्स पढ्न आएको वर्ष नै स्थापना भएको हो। यो अस्पतालमा काम गर्न थालेको ७ वर्ष भयो, यसअघि कहिल्यै यस्तो स्वास्थ्य संकट देखेको थिइनँ। कोरोना महामारी फैलिएपछि हाम्रो अस्पतालका ९० प्रतिशत सेवा प्रभावित भए। त्यहीबीच अस्पतालले कोरोना संक्रमितको परीक्षण गर्न ज्वरो मापन केन्द्र स्थापना गर्‍यो। सुन्दा सामान्य लागे पनि यो आफैंमा अत्यन्त संवेदनशील स्थान हो। अस्पतालको एउटा छुट्टै विभागका रूपमा स्थापना गरिएको ज्वरो मापन केन्द्रलाई चीन सरकारले सबै मापदण्ड पुगेको देखेपछि मात्र स्वीकृति दिएको हो।

यहाँनेर के भन्न चाहन्छु भने नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा पूर्वाधार अत्यन्त कमजोर छन्। नेपालमा कोरोना संक्रमणको संकेत देखिएका बिरामी र अन्य बिरामीलाई खासै छुट्ट्याएर परीक्षण गरेजस्तो लाग्दैन। त्यो खालको कुनै व्यवस्था पनि छैन। अग्रपंक्तिमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मीका लागि न बिमा न त राम्रो सुरक्षा व्यवस्था नै छ। तर म ढुक्कसँग भन्न सक्छु- चीनले अग्रपंक्तिमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मीका लागि सबै खालका सुविधाको ग्यारेन्टी गरेको छ। ज्वरो मापन केन्द्रमा ८ घण्टाको डिउटी गर्दा पीपीई लगाएर खट्नुपर्थ्यो। कसैलाई कोरोना संक्रमणको संकेत देखिए सरकारले तोकेका अस्पतालमा तुरुन्तै रिफर गर्नुपर्थ्यो। सौभाग्य नै भन्नुपर्छ, हाम्रो अस्पतालमा कोही पनि त्यस्ता बिरामी आएनन्।

Loading...
प्रकाशित मिति २१ मंसिर २०७७, आईतवार २३:५७